Ο ρόλος του εκπαιδευτικού ως πρότυπο για το παιδί

Η επιστημονική μελέτη του ρόλου των εκπαιδευτικών ως πρότυπα βασίζεται στην παραδοχή ότι το σχολείο δεν είναι μόνο ένας χώρος μετάδοσης γνώσεων, αλλά ένα δυναμικό περιβάλλον κοινωνικοποίησης όπου η προσωπικότητα του δασκάλου επηρεάζει βαθιά την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των μαθητών.

Ο Εκπαιδευτικός ως «Σημαντικός Άλλος»

Στο πλαίσιο της σχολικής κοινότητας, ο εκπαιδευτικός λειτουργεί ως ένας «σημαντικός άλλος» (significant other), ένα πρόσωπο δηλαδή που κατέχει θέση ισχύος και κύρους στα μάτια του παιδιού.

 * Ηθική και Κοινωνική Μοντελοποίηση: Οι μαθητές παρατηρούν και εσωτερικεύουν τις αξίες του εκπαιδευτικού, όπως ο σεβασμός, η ειλικρίνεια και η υπευθυνότητα. Όταν ένας εκπαιδευτικός επιδεικνύει συνέπεια μεταξύ λόγων και έργων, ενισχύει την ηθική κρίση των παιδιών.

 * Διαχείριση Συγκρούσεων: Ο τρόπος με τον οποίο ο δάσκαλος διαχειρίζεται τις εντάσεις μέσα στην τάξη αποτελεί «ζωντανό μάθημα» επίλυσης προβλημάτων. Αντίθετα, η αυταρχική ή ασταθής συμπεριφορά μπορεί να οδηγήσει σε απευαισθητοποίηση ή υιοθέτηση επιθετικών προτύπων.

Η Επίδραση στην Αυτοεικόνα του Μαθητή

Οι προσδοκίες και η συμπεριφορά του εκπαιδευτικού επηρεάζουν άμεσα την αυτοεκτίμηση του μαθητή (το φαινόμενο του Πυγμαλίωνα).

 * Θετική Ενίσχυση: Ένας εκπαιδευτικός που λειτουργεί ως υποστηρικτικό πρότυπο βοηθά το παιδί να αισθάνεται ασφάλεια, ενθαρρύνοντας τη συμμετοχή του σε εκπαιδευτικές και κοινωνικές δραστηριότητες.

 * Πρόληψη Παραβατικότητας: Η ύπαρξη ενός υγιούς προτύπου στο σχολείο λειτουργεί ως ανάχωμα για παιδιά που προέρχονται από δυσλειτουργικά οικογενειακά περιβάλλοντα, προσφέροντας μια εναλλακτική πορεία δράσης.

Στατιστικά και Στόχοι στην Εκπαίδευση

Σύμφωνα με αναλύσεις για την εξέλιξη της εκπαίδευσης, η ποιότητα της σχέσης εκπαιδευτικού-μαθητή είναι καθοριστική για τη μείωση της σχολικής διαρροής και την ενίσχυση της κοινωνικής ένταξης. Οι δείκτες δείχνουν ότι:

 * Ο μέσος όρος καθηγητών ανά σύνολο μαθητών επηρεάζει τη δυνατότητα του εκπαιδευτικού να λειτουργήσει ως προσωπικό πρότυπο για κάθε παιδί.

 * Η συμμετοχή σε προγράμματα ενισχυτικής εκπαίδευσης και η ύπαρξη ολοήμερων σχολείων αυξάνουν τον χρόνο έκθεσης των μαθητών σε θετικά ακαδημαϊκά και κοινωνικά πρότυπα.

Βιβλιογραφικές Πηγές:

 * Bandura, A. (1986). Social Foundations of Thought and Action: A Social Cognitive Theory. (Βασική αναφορά για τη μάθηση μέσω προτύπων).

 * Wentzel, K. R. (1997). "Student motivation in middle school: The role of perceived pedagogical care". Journal of Educational Psychology. (Μελέτη για τη σημασία της φροντίδας και του προτύπου στην τάξη).

 * Hattie, J. (2009). Visible Learning. (Ανάλυση της επίδρασης του εκπαιδευτικού στην επίδοση και τη συμπεριφορά).