Άσκηση και τρίτη ηλικία

 Στη "τρίτη ηλικία" συμπεριλαμβάνονται τα άτομα ηλικίας μεγαλύτερης των 60 ετών. Στην ηλικία αυτή εμφανίζεται μια φυσιολογική σταδιακή παρακμή του ανθρώπινου οργανισμού. Οι μορφολογικές και λειτουργικές αλλοιώσεις και γενικά οι βιολογικές μεταβολές που συμβαίνουν δε θα πρέπει να χαρακτηρίζονται ως παθολογικές καταστάσεις. Αντίθετα, πολλές απ' αυτές είναι καταστάσεις προσαρμογής.

Ο ρόλος της φυσικής άσκησης τόσο στη πρόληψη και διαφοροποίηση των μεταβολών αυτών, όσο και στην επιβράδυνση της βιολογικής φθοράς είναι πολύ σημαντικός. Σε προγράμματα φυσικής άσκησης μπορούν να ενταχθούν, μετά από ιατρικό έλεγχο, ηλικιωμένα άτομα, τόσο "υγιή", όσο και με διάφορες παθήσεις.

Επίδραση της άσκησης στα διάφορα συστήματα

Η συστηματική και προγραμματισμένη φυσική δραστηριότητα ενός ηλικιωμένου ατόμου, επιδρά στα διάφορα συστήματα του οργανισμού με την ποιοτική και ποσοτική μείωση που προκαλεί στις εκφυλιστικές αλλοιώσεις και γενικά στην επιβράδυνση της φυσιολογικής φθοράς.

Στο καρδιαγγειακό σύστημα η φυσική άσκηση οδηγεί σε βελτίωση της καρδιακής απόδοσης, τόσο κατά την ηρεμία, όσο και κατά την άσκηση, σε βελτίωση της αερόβιας ικανότητας και σε αύξηση της μυοκαρδιακής αιμάτωσης. Συγκεκριμένα, αυξάνεται η μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου, βελτιώνεται η συσταλτική ικανότητα του μυοκαρδίου, ελαττώνονται οι απαιτήσεις της καρδιάς σε οξυγόνο, επιβραδύνεται η αθηροσκλήρωση των στεφανιαίων αρτηριών, διατηρείται σε ικανοποιητικά επίπεδα η αρτηριακή πίεση, ενώ υπάρχουν αρκετές ενδείξεις ότι βοηθά στην ανάπτυξη παράπλευρης στεφανιαίας κυκλοφορίας. Η βελτίωση της μέγιστης πρόσληψης οξυγόνου με τη συστηματική φυσική δραστηριότητα, εξαρτάται κυρίως από την αρχική της τιμή και σε μικρότερο βαθμό από τη διάρκεια και ένταση της προπόνησης. Στους ηλικιωμένους η προπόνηση βοηθά περισσότερο στην αύξηση της μυϊκής απόδοσης και λιγότερο στην αύξηση της μέγιστης πρόσληψης οξυγόνου. Οι παράμετροι της καρδιακής λειτουργίας σε ένα ηλικιωμένο άτομο που ασκείται μπορούν χαρακτηριστικά να συγκριθούν με τις αντίστοιχες παραμέτρους ατόμων ηλικίας μικρότερης κατά 10 - 20 ετών, που όμως τους χαρακτηρίζει η υποκινητικότητα.

Στο αναπνευστικό σύστημα, οι έρευνες δεν έχουν οδηγήσει ακόμη σε σαφή αποτελέσματα αναφορικά με την επίδραση της άσκησης στις παραμέτρους της αναπνευστικής λειτουργίας των ηλικιωμένων. Ωστόσο, οι περισσότεροι συμφωνούν ότι με τη χρόνια φυσική άσκηση  η ζωτική χωρητικότητα αυξάνει σημαντικά. Η φυσική δραστηριότητα όμως στη τρίτη ηλικία έχει σημαντική προληπτική και θεραπευτική αξία στην αντιμετώπιση των "φυσιολογικών" μορφολογικών πνευμονικών διαταραχών και του χρόνιου πνευμονικού εμφυσήματος.

Στο μυοσκελετικό σύστημα οι ευνοϊκές επιδράσεις είναι περισσότερο εμφανείς. Με τα προγράμματα φυσικής δραστηριότητας βελτιώνεται η μυϊκή ισχύς και ευκαμψία, αποτρέπεται η μυϊκή ατροφία, αυξάνεται ο αριθμός των μιτοχονδρίων και των οξειδωτικών ενζύμων και του γλυκογόνου. επίσης αυξάνεται η ευκινησία της άρθρωσης, ενώ ευνοείται και η εναπόθεση αλάτων στα οστά. Έτσι, τα οστά γίνονται ισχυρότερα και μειώνεται ο κίνδυνος καταγμάτων.

 Στο κεντρικό και περιφερικό νευρικό σύστημα, η άσκηση βοηθά στην αποφυγή των εξελικτικών εκφυλιστικών μεταβολών που περιγράφηκαν. Χαρακτηριστική είναι η μείωση του 'χρόνιου" πόνου που αισθάνονται από το μυοσκελετικό σύστημα πολλοί ηλικιωμένοι, η ελάττωση του άγχους και η ανάπτυξη του αισθήματος ευφορίας και ευεξίας με τη συστηματική φυσική δραστηριότητα.

Τέλος, με την άσκηση ελαττώνεται το συνολικό λίπος, βελτιώνεται ο μεταβολισμός των υδατανθράκων και των λιπιδίων και ελέγχεται σημαντικά η παχυσαρκία.

Πηγή: ΙΑΤΡΙΚΗ της ΑΘΛΗΣΗΣ

ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ