Η κοινωνική διάσταση της άσκησης

  Η Φυσική Αγωγή πρέπει να έχει τη θεμελιακή θέση που ανήκει , σε κάθε παιδαγωγικό σύστημα. Για να γίνει όμως αυτό πρέπει να ξεπεράσουμε τη νοησιαρχική αντίληψη και να αναδομήσουμε το σύστημα αξιών μας, δίνοντας την πρωτοκαθεδρία στον συνολικό άνθρωπο.

  Πρέπει να κατανοήσουμε πως οι μύες δεν είναι μόνο τα χημικά εργαστήρια που παράγουν ενέργεια και προκαλούν την κίνηση του σώματος και των μελών του. Είναι και τα αισθητήρια όργανα, που διασυνδέονται με το νωτιαίο μυελό και τον εγκέφαλο και σχηματίζουν τις αισθησιοκινητικές παραστάσεις. Τις παραστάσεις εκείνες που αποτελούν την υποδομή στην οργάνωση της έννοιας του πραγματικού, στο σχηματισμό αφηρημένων εννοιών και στην κατάκτηση της γνώσης. Για παράδειγμα, με την αίσθηση της όρασης μια σφαίρα δεν είναι παρά ένας κύκλος. Η αντίληψη του σφαιρικού σχήματος σχηματίζεται μόνο με τη κιναίσθηση, μόλις τα χέρια πιάσουν και κλείσουν μέσα τους τη σφαίρα.

 Ας σκεφτούμε πόσο λαθεμένη νοητική εικόνα θα είχε για τον ήλιο ένα παιδί που δεν έπιασε ποτέ στα χέρια του μια μπάλα. Ποια θα ήταν άραγε η αντίληψη για την έννοια του χρόνου, του χώρου και της βαρύτητας σε ένα παιδί που ποτέ δεν πάλεψε, δεν έτρεξε, δε τράβηξε διελκυνστίδα και γενικά, δεν έπαιξε με τους συνομηλίκους του;

   Τη συμβολή της Φυσικής Αγωγής στο γίγνεσθαι του ολοκληρωμένου ανθρώπου, διέκριναν με την οξεία παρατηρητικότητα πρώτοι οι Έλληνες, οι οποίοι στα χρόνια της κλασικής ακμής, χρησιμοποίησαν την άθληση ως βασικό μέσο Αγωγής. Έχουμε πολλές μαρτυρίες για τούτο. Ξεχωρίζει αυτή του Λουκιανού, όπου ο Σόλων ξεναγώντας τον Ανάχαρση στα γυμναστήρια της Αθήνας, λέει για τον σκοπό της άθλησης :

 «... Υποχρεώνουμε τους νέους μας να γυμνάζονται, όχι μονάχα για να παίρνουν τις πρωτιές στους Αγώνες (άλλωστε ελάχιστοι που το επιδιώκουν), αλλά γιατί πιστεύουμε πως ένα μεγαλύτερο καλό βγαίνει από τούτο και για τους ίδιους και για την πόλη».

 Ποιο είναι αυτό το μεγαλύτερο καλό, μας το φανερώνει ο Πλάτων στη Πολιτεία του :

« Μοιάζει κάποιος θεός να έχει χαρίσει στους ανθρώπους δύο τέχνες, τη μουσική και τη γυμναστική, για να καλλιεργηθεί ο θυμοειδής και η φιλοσοφική προδιάθεση, όχι η ψυχή και το σώμα, αλλά και τα δυο μαζί, αποβλέποντας στο πως θα συνταχθούν αρμονικά».

  Όλοι μας λοιπόν, χρειάζεται να κατανοήσουμε την πανάρχαια αυτή αλήθεια, πως το γερό σώμα είναι η καλύτερη επένδυση για το μέλλον των παιδιών μας, το θεμέλιο για τη διαμόρφωση της προσωπικότητας και οχυρό για κάθε ακαδημαϊκή και κοινωνική τους κατάκτηση.

  Το γερό σώμα είναι ο θεμέλιος λίθος πάνω στον οποίο οικοδομείται η κοινωνική πρόοδος. Όσο η στάθμη της υγείας ενός λαού αυξάνεται, τόσο αυξάνεται και η δυνατότητα για ανθρώπινη ευτυχία.

  Η άσκηση πρέπει να μπει στην καθημερινή μας ζωή και να γίνει βίωμα, γιατί έτσι θα μπορέσουμε να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για μια υγιέστερη, ακμαιότερη και ευτυχέστερη κοινωνία!

Πηγή: Βασίλης Κλεισούρας

Καθηγητής Εργοφυσιολογίας 

Πανεπιστημίου Αθηνών