ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Διάκριση κινήσεων

  Επειδή η όλη γύμναση ήταν ένα μέσο για τη προαγωγή του διττού, ψυχή και σώμα και επειδή από την ίδια τη πολιτεία ξεκινούσε η φροντίδα, μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι πράγματι το καθετί που διδάσκονταν για το σώμα είχε μια λογική που δεν είναι διαφορετική από εκείνη της γλυπτικής, της φιλοσοφίας και των επιστημών. Γνώσεις και στοιχεία ανατομικής, φυσιολογίας, ιατρικής, γενετικής, μηχανικής, ψυχολογίας, φυσιογνωμικής και κοινωνιολογίας τις βρίσκουμε σε ένα τόσο υψηλό βαθμό, που αν κάποιος δε γνωρίζει τις σύγχρονες αντίστοιχες, δε μπορεί να παρακολουθήσει το πράγματι θαυμάσιο ελληνικό γυμναστικό σύστημα.

Διάκριση κατά σκοπό

  Δε φαίνεται καθαρά αν χρησιμοποιούσαν ασκήσεις, με σκοπό μόνο τη συμμετρία, μακριά από το αγωνιστικό μέτρο. Εννοούμε αγωνιστικό μέτρο, το ότι καθετί που έκαναν απέβλεπε στο να προετοιμάσουν τους νέους σε ένα αγώνισμα για "άθλο".

  Η παραπάνω σκέψη οπωσδήποτε έρχεται σε σύγκρουση με τα διάφορα παιχνίδια και άλλα γυμνάσια, που γίνονταν για τέρψη (ψυχαγωγία), χωρίς να φαίνεται καθαρά ότι πίσω από τον μη πρακτικό σκοπό της κολύμβησης, του περπατήματος και του χορού (όρχησης - Σωκράτης) κρυβόταν η γνώση ότι κι αυτά τα γυμνάσια ωφελούν το σώμα και τη ψυχή.

   Παρόλο που δεν μπορούμε να έχουμε σίγουρη γνώμη για το διαχωρισμό της όλης κίνησης, σύμφωνα με τον σκοπό της είναι σίγουρο ότι τις κινήσεις - ασκήσεις - γυμνάσια τις χώριζαν κινησιολογικά δίνοντας απαντήσεις, στο πώς (τρόπος), τι (είδος άσκησης), πού (τόπος). Πράγματι, διέκριναν τα γυμνάσια σε γρήγορα (οξέα) και βραδέα (αργά), ανάλογα με την ταχύτητα με την οποία εκτελούνταν, σε άτονα και έντονα, ανάλογα με τον τόνο και σε σφοδρά και αμυδρά, ανάλογα με την έντασή τους.

  Ο Πλάτωνας δίνοντας φιλοσοφική διάκριση στα γυμνάσια τα χώρισε σε ενεργητικά και παθητικά ή ενεργοπαθητικά, εννοώντας σαν ενεργητικά ότι οι ίδιοι κάνουμε - τα προερχόμενα εξ ημών", όπως η πάλη, και σαν παθητικά ότι με όργανο άλλο εκτελούμε : ιππασία, κωπηλασία κ.α.

  Ο Γαληνός πολύ αργότερα (3ο μ.Χ. αιώνα) δίνει τον ίδιο διαχωρισμό στα ενεργητικά γυμνάσια χωρίζοντας τις ενεργοπαθητικές ασκήσεις σε άμα και έργα, εννοώντας το κέρδος σε δύναμη που προέρχεται από τα χειρωνακτικά αγωνίσματα - "αχθοφορείν", "σκάπτειν" κτλ.

  Φαίνεται ακόμη ότι διέκριναν τις ασκήσεις σε ισοτονικές και ισομετρικές, αφού διέκριναν όσες έχουν ένα αποτέλεσμα από μια στάση συνεχόμενη - παθητική "πύξ ατρεμίζειν" κράτημα χεριών σε ανάταση, από μια άλλη με κύριο χαρακτηριστικό τη συνεχόμενη κίνηση.

  Το μέτρο, που αναφέρεται στην ποιότητα ,ποσότητα, ρυθμό, έκταση και ένταση της άσκησης, στους αρχαίους εκφραζόταν σαν η λογικότητα της γύμνασης κι αυτό εκφράζεται με το ότι μια άσκηση τη χρησιμοποιούσαν για διαφορετικά πρόσωπα. Ακόμη μια άσκηση ίδια την χρησιμοποιούσαν διαφορετικά στην αρχή της γύμνασης (προπαρασκευαστική) και διαφορετικά με μεγαλύτερη ένταση, στη μέση (κατασκευαστική).

Διάκριση γυμνασίων ανάλογα με το μέρος του σώματος

  Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι τα σύγχρονα γυμναστικά συστήματα που μιλούν για ειδικές ασκήσεις χεριών, ποδιών κτλ , βασίζονται στην αρχαιοελληνική διάκριση, που χώριζε και κατέτασσε τα γυμνάσια ανάλογα με το σε ποιά μέλη του σώματος απευθύνονται ή προορίζονται να γυμνάσουν. Βλέπουμε λοιπόν, οι αρχαίοι να διακρίνουν τα γυμνάσια σε γυμνάσια χεριών, σκελών, αυχένα κτλ, μια ίδια με αυτή του σουηδικού (LING).